EC Tercüme Bürosu’nun Şip Şak Çeviri diye bir sitesi var. Adresi: http://www.sipsakceviri.com/
Dil üzerine epeyi bir site inceleme fırsatım olduğu için rahatlıkla söyleyebilirim ki Türkiye’de bir eşi daha yok… Doğal dil algoritmaları, makinelerin insanları anlaması, anlambilim gibi alanlarda uğraştığımdan dil ile ilgili çeşitli tercüme siteleri, üniversitelerin yayın sayfaları, mt-archive.info gibi yerlere girip çıkmam gerekiyor. Ve gördüğüm kadarıyla EC Tercüme’ye az da olsa benzerbir firma Londra’da var, ve birkaç da ABD’de, hepsi o.
Peki farklı olan ne?.. Söyleyeyim: Yapay Zeka
Şip Şak Çeviri’de belli ki yapay zeka ve ileri programlama kullanılmış.
Öncelikle Türkiye’de başka hiçbir tercüme bürosunda öyle dosyayı yükleyeyim de hemen çeviri başlansın gibi bir hizmet yok… EC Tercüme gönderilen dosyanın ne olduğunu otomatik anlama işini başarmış.
Çalışma sistemi şöyle: Çevrilecek bir dosyanız var, belki ticari bir mektup belki bir akademik makale, belki bir ödev ya da belki bir CV… Bu dosyayı sitedeki ilgili formu kullanarak yüklüyorsunuz. Ve size bir fiyat ve süre verip soruyor: Çeviriye başlansın mı?
E ne var bunda değil mi?.. Şu var:
- Gönderdiğiniz dosyanın tipini anlıyor: PDF mi, DOC mu ne?.. E hadi bu da basit diyelim.
- Eğer bir sayfa taramış ve JPG olarak yüklemişseniz bunu düz yazıya dönüştürüp öyle yokluyor!… Hımm bu biraz zor işte… Başka?
- Gönderdiğiniz dosyanın dilini anlıyor!.. Nasıl yani değil mi?
- Kategorisini anlıyor!.. İşte bu da yukarıdaki gibi yapay zeka konularından. Burada olasılıkla bir classifier algoritması, Bayesian öğrenme algoritması gibi bir teknik kullanılmış.
- Sizi anımsıyor ve daha önce gönderdiğiniz konuya benzer konu ise indirim uyguluyor!!.. Hımm bunda da yukardaki gibi bir benzerlik bulma yöntemi, veya çok boyutlu vektör uzayı modellemesi kullanılmış olmalı… Giderek yüksek matematiğe el attılar farkındaysanız.
- Konuya en uygun çevirmen tahsisi yapılıyor… Gene benzer bir sınıflandırmaya ek olarak kaynak tahsis algoritması kullanılabilir.
- İmla hataları saptanıyor ve metin ne kadar hatasızsa o oranda indirim uygulanıyor!.. Hadi bunu basit bir veritabanı yoklaması ile yapabilirler diyeceğim, ama Türkçe sözcükler ekleriyle birlikte milyonlarca farklı şekle bürünüyor… Zemberek gibi açık kaynak kodlu yazım denetimi kodları da yavaş. Yüklenen dosyayı saniyesinde işlemden geçirdiğini düşünürsek burada bir sihir var diyebiliriz.
- Bir de metin zorluğu hesaplıyormuş. Bunu ise klasik bir istatistik sayımla yapıyor olabilirler. Ya da Dale Chall gibi ilköğretim çocuklarına uygun metin seçmede kullanılan çeşitli hesaplamalar var. Ama Türkçe için yok. Belki onlar kullanılıyordur… Ama metin ne kadar kolaysa, o kadar indirim deniyor, ve metnin kolaylığını zorluğunu bilgisayar saptıyor ki işte bu da yapay zeka konusu aslında.
Güzel oluyor bu tür ileri teknolojileri Türkiye’de görmek…
Geriye bir tek EC Tercüme Bürosu‘nun bu Şip Şak İngilizce Türkçe Çeviri sitesinin konuşması kalmış, utanmasa “Kahve ister misiniz çeviri yapılırken?” diyecek! :)
